Wim Van den Eynde

Spreker
Op de barricaden - onderzoeksjournalistiek moet ergens pijn doen
Van Afghanistan tot de verdediging van een onschuldig veroordeelde ondernemer

Wim Van den Eynde (1966) is een onderzoeksjournalist pur sang die met zijn reportages voor Panorama al verschillende keren flink op de tenen trapte van het Belgische establishment. Voor zijn journalistieke verdiensten mocht hij al driemaal de prestigieuze Dexia Persprijs in ontvangst nemen.

Van kindsbeen af is Wim Van den Eynde gebeten door journalistiek. Samen met twee vrienden richtte hij in het middelbaar al het schoolkrantje ‘Prikbord’ op. Hij was een goede leerling en zijn omgeving spoorde hem aan om in navolging van zijn oudere broer een universitaire technische studie te kiezen. Zelf was hij niet helemaal overtuigd van deze keuze en hij opteerde dan maar voor ingenieur-architect, naar eigen zeggen “de minst slechte van alle mogelijkheden”.

Achter de toog
Eenmaal zijn ingenieursdiploma op zak, stond dit voor Van den Eynde “toch te ver van het echte leven”. Een carrière als architect zag hij echt niet zitten en besloot de studierit opnieuw aan te vangen. Het werd politieke wetenschappen en om zijn studies zelf te financieren zwoegde hij twee nachten per week in een Leuvens studentencafé.

Meer en meer begon de journalistieke microbe te kriebelen en in zijn vrije tijd volgde Van den Eynde een cursus televisiejournalistiek. Zijn lesgever was toenmalig VRT-journalist Dirk Lesaffer. Toen deze laatste hoofdredacteur werd van de pas opgerichte Leuvense regionale zender ROB, kon Wim Van den Eynde daar aan de slag.

Van den Eynde, die eerder nog nooit een echte televisiecamera van dichtbij had gezien, maakte zich bij de ROB de stiel van het reportagewerk eigen. Tegelijk begon hij te freelancen voor de VRT waar hij een aantal reportages maakte voor NV De Wereld en Jan Publiek.

Woestijnvis
In 1997 werd het productiehuis Woestijnvis opgericht en bezieler Wouter Vandenhaute trok Van den Eynde aan om mee aan de wieg te staan van Man Bijt Hond. Bij Woestijnvis leerde Van den Eynde hoe een goede human interest reportage in elkaar zit. “Wat is een goed begin, midden en slot? Hoe bouw je een sterke spanningsboog op?”

In 2001 maakte Van den Eynde de overstap naar VRT en meer bepaald het nieuwsprogramma Koppen. Vier jaar later verkast hij naar het duidingprogramma Terzake. Hier bleef hij één jaar.

Panorama
Voor Koppen was Van den Eynde naar Rusland afgereisd om er Russen te volgen die vanuit België werden gerepatrieerd. In Moskou aangekomen, ontdekte hij een hele industrie van louche bedrijfjes die mensen tegen grof geld een gouden toekomst in België beloofden. Hij vond dat hier meer in zat dan een korte nieuwsreportage en trok met zijn reportage-idee naar Panorama.

Dexia Persprijs
Anno 2004 zond dit programma op een uitzondering na enkel aangekochte reportages uit. Budget voor eigen reportagewerk was er in feite niet. Het lukte Van den Eynde om voor lange tijd naar Rusland af te reizen en met onder andere verborgen camera deze mensenhandel bloot te leggen. Met zijn reportage ‘Moskou-Brussel enkele reis’ knoopte Panorama opnieuw aan met haar traditie van onderzoeksjournalistiek. Het bleek een schot in de roos en Wim Van den Eynde mocht zijn eerste Dexia Persprijs in ontvangst nemen. Het stimuleerde de VRT-top om Panorama opnieuw middelen toe te schuiven voor het maken van eigen reportages.

Van ziekenhuisbacterie tot Afghanistan
Zijn staat van dienst is ondertussen indrukwekkend. Zo nam hij onder andere het beleid van de FOD Financiën onder Didier Reynders onder de loep en toonde hij aan dat in ons land heel veel mensen sterven aan de ziekenhuisbacterie door onvoldoende ontsmetting van medisch materiaal. Voor zijn reportage ‘Pax Electrabel’ kreeg hij zijn tweede Dexia Persprijs door de achterkamerpolitiek van energiereus Electrabel aan de kaak te stellen.

Een derde keer stond hij op het Dexia-podium met zijn deels in Afghanistan gedraaide reportage over de duistere wereld van de bloedantiek. Hij bracht aan het licht hoe duizend jaar oude kunststukken uit Afghanistan naar België worden gesmokkeld en in dure vitrines op de Brussels Zavel aan de man worden gebracht. Of hoe sommige Belgische antiquairs onrechtstreeks de oorlog in Afghanistan financieren.

De Bloedkamer
Wim Van den Eynde stelt dat een goede onderzoeksreportage steeds “ergens pijn moet doen”. “Ze moet iets bloot leggen wat mensen of organisaties liever bedekt houden.” Hij neemt hiervoor niet alleen de camera ter hand, sinds 2009 schreef hij ook twee boeken. In ‘Alpha 20’ beschrijft hij het zinderend relaas van de voormalige undercoveragent Kris Daels. Daels kaartte interne wanpraktijken aan en werd vervolgens binnen de politie aan de kant geschoven.

In zijn tweede boek ‘De Bloedkamer’ spit Van den Eynde het weerzinwekkende verhaal van de Antwerpse ondernemer Filip Meert uit. Door een aaneenschakeling van politioneel en gerechtelijk miskleunen zat deze laatste vier jaar onschuldig in de cel.

Deze spreker gaat honderd procent voor zijn vak en kan er boeiend over spreken. Doorheen de jaren heeft hij een expertise opgebouwd waarmee hij als onderzoeksjournalist heel wat stinkende potjes weet te openen.

Onderwerpen

De Bloedkamer

Recht, Justitie, Politie, Gedurfd

Is het mogelijk om in een democratisch land als België jarenlang onschuldig achter de tralies te belanden omdat speurders en magistraten het nalaten hun werk goed te doen? Het lijkt onwaarschijnlijk.

Toch ondervond de jonge Antwerpse ondernemer Filip Meert aan den lijve hoe slecht politiewerk, een onbekwame rechter en hiaten in het juridisch systeem ervoor zorgen dat onschuldige burgers jarenlang van hun vrijheid worden beroofd.

Meert werd verdacht van belastingsfraude en veroordeeld op basis van een valse verklaring. Gemakkelijk aan te tonen, maar niemand die de moeite nam om de feiten te checken. Je zal het maar meemaken.

Onderzoeksjournalist Wim Van den Eynde spitte de zaak wel grondig uit. Hij stootte niet alleen op een flagrante aaneenschakeling van flaters en incompetentie, maar kon ook de onschuld van Meert bewijzen.

In deze duolezing brengt dit complementaire duo hun ongelooflijk verhaal.

Onderwerpen

De Bloedkamer

Is het mogelijk om in een democratisch land als België jarenlang onschuldig achter de tralies te ...

Biografie

Wim Van den Eynde (1966) is een onderzoeksjournalist pur sang die met zijn reportages voor Panorama al verschillende keren flink op de tenen trapte...

Talen
Nederlands
Getuigenissen
No testimonial yet. Be the first!
Schrijf een getuigenis