Rolf Falter

Spreker
Op zoek naar mysterieus DNA van België.
Geschiedenis, actua en politiek in één verhaal

Als de Belgische geschiedenis ons één zaak leert, dan is het dit: het toeval bestaat. Geschiedenis als potje biljart. Historicus en gewezen journalist Rolf Falter (1958) schreef er een boek over: België. Een geschiedenis zonder land. Wat begon als een zoektocht naar de roots van ons communautaire conflict, eindigde als een alternatieve geschiedenis van België. Rolf Falter schreef een boek over het echte DNA van ons land. “Oorlog, plundering, moord en verkrachting. Dat is wat ons verbindt.” Een natie verdwaald op het slagveld van de geschiedenis.

Ook de Europese Unie vecht vandaag voor haar overleven. En ook daarover schreef hij net een boek. In begrijpbare bewoordingen legt Rolf Falter de Europese Unie uit, haar geschiedenis, haar reikwijdte, haar onvermogen, haar ambities, haar mislukkingen, haar crisis.

De coulissen van de Wetstraat

Rolf Falter (1958) is historicus, auteur, journalist en communicatie-expert. Hij studeerde geschiedenis aan de KU Leuven. In 1984 werd hij journalist op de buitenlandredactie van De Standaard. In 1990 verhuisde hij naar de Wetstraat-redactie waar hij staatshervorming en financiën opvolgde.
Geschiedenis en journalistiek hebben veel gemeen. Volgens Rolf Falter moeten ze allebei “een goed verhaal vertellen”. Maar historici en journalisten blijven waarnemers, buitenstaanders. In 1994 leerde hij de binnenkant van het politieke bedrijf kennen. Toenmalig CVP-voorzitter Johan Van Hecke vroeg hem toen om de studiedienst Cepess te leiden. Een paar jaar later zou hij nog even terugkeren naar de dagbladjournalistiek.

Maar premier Verhofstadt haalde hem als adviseur naar zijn kabinet. Het was een intensieve en leerrijke periode, aldus Rolf Falter. “De media hebben het over misschien een derde van wat er echt gebeurt. Dat is ook normaal: ze brengen nieuws, het uitzonderlijke en het ongewone, ze berichten niet over het normale, dat zijn gangetje gaat. We zijn instinctief vooral geïnteresseerd in slecht nieuws, uit een verdedigingsreflex: het is gevaarlijker, we willen erover geïnformeerd zijn.” In de Wetstraat kreeg de journalist een inkijk in de coulissen van het politieke bedrijf. Een unieke plek voor een journalist en historicus.

Heilige huisjes

Historici en politici verschillen nogal eens van mening. Door het nauwe contact met de politieke praktijk ging de historicus nog kritischer kijken naar de heilige huisjes en verheven helden uit het verleden. “Het valt toch op hoe sommigen de geschiedenis willen reconstrueren om hun hedendaagse gelijk te halen.” In de Wetstraat was hij een bevoorrechte getuige van het Belgische model, een constante diplomatieke conferentie tussen Vlamingen en Franstaligen. “Ik raakte als historicus gefascineerd door het gekissebis tussen beide taalgroepen. Daarom ben ik tien jaar geleden op zoek gegaan naar de roots van ons communautaire conflict. In al onze buurlanden hebben de meeste burgers een sterk gevoel van nationale identiteit. Waarom hebben de Belgen dat eigenlijk niet?”

Waarom is onze identiteit zo moeilijk te peilen? Ons gebrek aan patriottisme is deels te verklaren door de manier waarop de Belgische onafhankelijkheid tot stand kwam. De Nederlanders, Polen en Hongaren hebben een lange en bloedige ontvoogdingsstrijd moeten voeren, terwijl de Belgen hun zelfstandigheid in de schoot geworpen kregen. België is en blijft een constructie.

Geschiedenis is een potje biljart

Falter is niet de eerste die een geschiedenis van België schrijft. Wat kan hij nog toevoegen? “Het is als toerist altijd weer schokkend te zien hoe landen hun geschiedenis vertellen vanuit een streng nationale context. Terwijl ik er net een West-Europees verhaal van heb proberen te maken. In de middeleeuwen waren de Bourgondiërs en de Habsburgers ook niet aan grenzen gebonden. Ze joegen in heel West-Europa op macht en geld. Dat constante schaakspel tussen Europese grootmachten is in onze streken allesbepalend geweest. Je kan België niet begrijpen zonder de grotere verbanden te kennen.”

“Veel historici hebben ook te veel de neiging om de geschiedenis opnieuw te interpreteren, om hun eigen orde aan te brengen in de chaos. Terwijl de grote historische kantelpunten vaak een gevolg zijn van toeval. Wisten de familieleden van keizer Karel V veel dat hun ruzie over de erfenis de opkomst van een superstaat in West-Europa voorgoed zou verhinderen.”

Ontsnappen aan de eigen kwetsbaarheid

“De geschiedenis heeft geen draaiboek, het is een potje chaotisch biljart. Moderne natiestaten legden hun bestaan uit als een logische uitkomst van de geschiedenis. Dat determinisme klopt niet. Meestal reed een vorst zich ergens finaal vast in een oorlog, en dus besloot hij daar maar een grens te trekken. Die chaos wilde ik in mijn verhaal terugbrengen.”

Heeft Falter zelf lessen getrokken uit zijn boek? “Door onze vindingrijkheid en creativiteit slagen we er steeds beter in het pure overleven te overstijgen. Maar ondanks al onze technologie worden we wellicht altijd geconfronteerd met onze eigen nietigheid. Geschiedenis gaat voor mij niet over de grote rijken, religies en ideologieën, maar over ontsnappen aan onze eigen kwetsbaarheid.”

Terug naar de politiek

In 2008 haalde Annemie Turtelboom, de nieuwe minister van Migratie, hem opnieuw naar Brussel, ditmaal als woordvoerder. Inmiddels was hij echter geslaagd in een Europees examen en kon hij vanaf begin 2010 aan de slag op de Directie Communicatie van het Europees Parlement, als Hoofd van het Informatiebureau in België aan het Luxemburgplein.

Toen Turtelboom eind 2011 minister van Justitie werd, vroeg ze hem terug te komen om mee te werken aan de communicatie van de hervorming van Justitie.

Rolf Falter voelt zich goed op het snijvlak van geschiedenis, journalistiek en politiek. Hij vertelt op een zeer boeiende en verhelderende wijze een verhaal waar verleden en heden voortdurend in een nieuw perspectief worden geplaatst.

Opgang en verval van de Europese Unie

Europa, Overheid, Samenleven, Geschiedenis, Inspirerend, Media

De Europese Unie vecht vandaag voor haar overleven. De toekomst van het meest ambitieuze en meest genereuze project na 1945 op dit continent staat op het spel. Maar hoe is het zo ver kunnen komen? Waarom is men er destijds aan begonnen? Waar is het beginnen foutlopen? En waar kunnen we nu naartoe?

Rolf Falter legt in begrijpbare bewoordingen de Europese Unie uit, haar geschiedenis, haar reikwijdte, haar onvermogen, haar ambities, haar mislukkingen, haar crisis. Een must voor wie de hete actualiteit op het continent wil volgen, en niet verrast wil zijn dat er morgens plots weer grenscontroles zijn.

Het ontstaan van België, Nederland en Luxemburg (1547-1848)

België, Europa, Internationaal, Globalisering, Geschiedenis

In 1811 grensde de noordgrens van het keizerrijk Frankrijk aan de zuidgrens van Denemarken. Toch ontstonden in de veertig jaar die daarop volgden drie nieuwe staten: België, Nederland en Luxemburg. Hoe is dat zo gekomen, waarom ontstonden er drie staten, en wat was hun voorgeschiedenis? Waarom maakten ze alle drie in 1547 deel uit van het rijk van keizer Karel? En waarom werd er om die landen nadien alleen nog maar oorlog gevoerd, drie eeuwen lang? Wat was de rol van hun buren, vooral dan Frankrijk en Engeland?

Rolf Falter vertelt het vreemde en vaak tragische verhaal van de Lage Landen tussen 1547 en 1848 op een originele manier, zonder taboes of nationale pathos, en met veel oog voor de allesvernietigende kracht van oorlogen.

Het koekoeksei. De moeilijke relatie tussen België en Vlaanderen (1830-nu)

Samenleving & politiek, België, Geschiedenis

Vlaanderen, in zijn huidige deelstaatvorm van Knokke tot Kinrooi, ontstond in 1830 als een koekoeksei van België. Maar via de democratie kwam uit dat koekoeksei een machtige nationalistische beweging voort, waarvan onafhankelijkheid los van België het onontkoombaar einddoel lijkt te zijn dat steeds meer binnen handbereik ligt. Maar hoe is het zover kunnen komen? Hoe heeft het Vlaams-nationalisme zich ontwikkeld? Hoe is de botsing met België ontstaan en uitgediept? En bovenal: wat is de nuchtere kosten/batenanalyse van de scheiding van Vlaanderen en België?
Rolf Falter brengt het historisch verhaal, zonder pathos of chagrijn, wars van alle taboes. Vlaanderen zoals U het nog niet kende.

No testimonial yet. Be the first!
Schrijf een getuigenis
Voertalen
Nederlands