Kristof Clerix

Spreker
"Brussel krioelt van de spionnen"
'Big brother is watching you' met handleiding

Onderzoeksjournalist Kristof Clerix (1978) is vanaf de start aan de slag gegaan bij MO* en specialiseerde zich daar in inlichtingendiensten. Nationale en internationale media doen regelmatig beroep op hem om spionageaffaires te becommentariëren.
Kristof Clerix studeerde Germaanse aan de universiteit van Leuven en deed nog een bijkomend jaar ontwikkelingssamenwerking. Na zijn studies ging hij als freelancejournalist werken voor De Morgen en een jaar later ging hij de redactie van MO* versterken, het maandblad over internationale actualiteit dat samen met Knack verschijnt. In 2016 is hij overgestapt naar het moederblad.

Als een van de drie Belgische leden van het International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ), een samenwerkingsverband van ruim 190 onderzoeksjournalisten uit 65 landen, staat hij achter de publicatie van de Luxleaks, Swissleaks en Panama Papers.

James Bond

Bij De Morgen maakte Clerix voor het eerst kennis met het wereldje van geheime diensten. Naar aanleiding van de James Bond-film Die Another Day interviewde hij een ambtenaar van de Belgische Staatsveiligheid. Het werd een ontnuchterend gesprek.

Snelle sportwagens, kortgerokte spionnes met lange benen, laat staan shaken not stirred Martini’s waren nergens te bespeuren. ‘In zijn ruitenhemd en blauwe kostuumjas lijkt de ambtenaar in de verste verte niet op 007’, noteerde Clerix in zijn artikel. De schietschijf in de gang van de geheime dienst –zowat het enige spannende dat er te bespeuren viel– mocht niet eens op de foto. Maar al snel begreep Clerix dat België een ware spionnenspeeltuin is en besloot zich te specialiseren in berichtgeving over inlichtingendiensten.

Paranoïde

Kristof Clerix volgt ondertussen al jaren het schimmige, gesloten wereldje van spionage, infiltratie en staatsgeheimen. In zijn adresboekje staan intussen dan ook de contactgegevens van menig spion. Hij sprak met honderden uiteenlopende bronnen uit het spionnenuniversum. Na een tijdje werd hij vanzelf paranoïde. Als hij vandaag een echt vertrouwelijk gesprek voert, gaat de batterij uit zijn gsm om te vermijden dat men kan nagaan met wie hij aan het spreken is.

Met het onderzoeksartikel ‘From Brussels With Love. Buitenlandse geheime diensten in België’ won Clerix de aanmoedigingsprijs van de Nederlands-Vlaamse Vereniging van Onderzoeksjournalisten. De dag dat het artikel verscheen, belde uitgeverij Manteau met de vraag of Clerix er geen boek over wilde schrijven. Een jaar onderzoek en 150 interviews met allerhande bronnen later, verscheen zijn ‘Vrij Spel. Buitenlandse geheime diensten in België’. Het boek was in een mum van tijd uitverkocht.

European Young Journalist Award

Voor MO* schreef Clerix de voorbije jaren tientallen artikels over spionage en inlichtingendiensten. Daarnaast legt hij zich er toe op verslaggeving over Oost-Europa en de voormalige Sovjetunie. Zo reisde hij onder meer naar Rusland, Bosnië, Nagorno-Karabach, Albanië, Georgië, Armenië, de Baltische Staten, Kosovo, Oekraïne, Roemenië, Bulgarije, Polen, Moldavië en Transnistrië. Voor zijn berichtgeving over de EU-uitbreiding won hij in 2010 de European Young Journalist Award, een prijs uitgereikt door de Europese Commissie. Eind 2015 ruilde hij de redactie van MO* voor die van Knack.

Illegale wapenhandel en drugstrafiek

Clerix staat erom gekend zijn dossiers tot op het bot uit te spitten. In zijn vrije tijd doorploetert hij binnen- en buitenlandse archieven op zoek naar ongepubliceerde staatsgeheimen. “In een Vlaams medialandschap dat steeds meer gekenmerkt wordt door snelle verslaggeving over faits divers en de waan van de dag, krijg ik bij MO* de kans om mij grondig in te werken in verhalen over internationale justitie- en politiesamenwerking, de strijd tegen terrorisme, illegale wapenhandel, drugstrafiek…”

Als eerste journalist mocht Clerix bovendien deelnemen aan de Hogere Studies Veiligheid en Defensie, de zogenaamde “vierde cyclus” bij Defensie die militairen klaarstoomt voor hogere posities in het Belgische leger.

Spionage in België

In juni 2011 publiceert Clerix in Knack Wereldtijdschrift de resultaten van zijn nieuw onthullend onderzoek. In verscheidene Oost-Europese landen zijn de archieven van de geheime diensten uit de tijd van de Koude Oorlog opengesteld voor het publiek. Kristof Clerix ging in de archieven van Tsjechië, Roemenië, Bulgarije en Duitsland op zoek naar informatie over spionage in België.

Uit tienduizenden documenten die hij doornam blijkt dat Brussel al sinds de jaren zeventig een schaakbord is voor spionnen, dubbelspionnen en agents-provocateurs uit Oost en West. Journalisten van De Morgen, De Standaard en Knack werden nauwgezet in de gaten gehouden, evenals politici zoals Brussels burgemeester Freddy Thielemans. Uitzonderlijk vond Clerix ook de Staatsveiligheid bereid om archiefmateriaal ter beschikking te stellen.

Leaks en Papers

Kristof Clerix is een van de drie Belgische leden van het International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ), een samenwerkingsverband van ruim 190 onderzoeksjournalisten uit 65 landen. ICIJ werd wereldberoemd met LuxLeaks en SwissLeaks, twee van de strafste journalistieke onthullingen van de afgelopen jaren. Zo werkte hij mee aan de publicatie van de Swiss- en Luxleaks, en in 2016 van de 'Panama Papers' waarin de bezoekers van exotische belastingparadijzen in beeld worden gebracht.

Het LuxLeaks-onderzoek werd in 2015 bekroond met de prestigieuze Belfius Persprijs. Zo werden Clerix en zijn collega’s uitgenodigd in het Belgische én het Europese parlement om over LuxLeaks te vertellen. Eerder gaf hij al talrijke lezingen over spionage, ondermeer op een VUB-studiedag over inlichtingendiensten, waar ook de FBI en de Staatsveiligheid het woord namen.

Van LuxLeaks tot Paradise Papers: hoe de Belgische schatkist miljoenen aan inkomsten misliep

Samenleving & politiek, België, Europa, Recht, Justitie, Politie, Veiligheid, Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen, Geschiedenis, Wereld, Media

Knack-journalist Kristof Clerix is een van de drie Belgische leden van het International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ), een samenwerkingsverband van ruim 190 onderzoeksjournalisten uit 65 landen. In deze lezing geeft hij een unieke kijk achter de schermen van LuxLeaks, SwissLeaks, de Panama Papers en de Paradise Papers. Eerder gaf hij al toelichting bij deze onderzoeken in het Belgische parlement, het Europees parlement en op verschillende conferenties van Europol.

Als bedrijf meer dan 150 miljoen euro winst maken en toch amper een paar duizend euro belastingen betalen? Dankzij een geheime deal met de Luxemburgse fiscus kon het. Zwart geld of criminele opbrengsten verbergen voor je overheid? Een discrete Zwitserse bankrekening, al dan niet op naam van een schimmig offshore bedrijf, was het antwoord. Stiekem "fiscaal optimaliseren" via belastingparadijzen? Banken en advocatenkantoren hielpen graag een handje. Maar dankzij het speurwerk van onderzoeksjournalisten werd de geheimhouding van de financiële schaduwwereld aan diggelen geslagen. De onthullingen lokten wereldwijd diepe verontwaardiging uit.
Wapenhandelaars, fraudeurs, spionnen, belastingontduikers, maffiosi en corrupte politici zijn gewaarschuwd: wanneer onderzoeksjournalisten over de landsgrenzen heen de handen in elkaar slaan, is geen geheim nog veilig. De vierde macht helemaal terug van weggeweest. De succesformule? Moedige klokkenluiders én een wereldwijd vertakt netwerk van onderzoeksjournalisten.

Tijdens zijn lezing zet Kristof Clerix alle onthullingen van LuxLeaks, SwissLeaks, de Panama Papers en de Paradise Papers helder op een rijtje. Hij geeft ook een unieke inkijk in hoe het spannende, internationale onderzoek verliep. Ook de uitzonderlijke impact –heeft het allemaal iets uitgehaald?–

België: Doelwit Brussel. Buitenlandse geheime diensten in België

Samenleving & politiek, België, Europa, Recht, Justitie, Politie, Veiligheid, Geschiedenis, België, Europa, Wereld

Hoe klein ons land ook is, België blijkt een magneet voor buitenlandse geheime diensten. De aanwezigheid van de EU-instellingen en de NAVO zorgt voor heel wat spionnenverkeer op ons grondgebied.

Ook de terroristen die in België verblijven zijn een aantrekkingspool voor de James Bonds van deze wereld. Geen wonder dat buitenlandse in lichtingendiensten ook in België de War On Terror uitvechten. Ze stellen zich verdekt op in de straten van Brussel, tappen telefoongesprekken af en installeren afluisterapparatuur.

Tijdens zijn lezing legt Kristof Clerix u haarfijn uit hoe België na de Koude Oorlog een speeltuin werd voor geheim agenten die bijvoorbeeld onder het mom van diplomatie of lobbywerk ongestoord hun werk kunnen doen.

Target Brussels

België, Europa, Recht, Justitie, Politie, Veiligheid, Geschiedenis, België, Europa

In verscheidene Oost-Europese landen zijn de archieven van de geheime diensten uit de tijd van de Koude Oorlog opengesteld voor het publiek. Kristof Clerix dook maandenlang onder in de archieven van Tsjechië, Roemenië, Bulgarije en Duitsland op zoek naar informatie over spionage in België. De resultaten van dat onthullend onderzoek publiceerde hij in juni 2011 in Knack Wereldtijdschrift.

Uit tienduizenden documenten blijkt dat Brussel al sinds de jaren zeventig een schaakbord is voor spionnen, dubbelspionnen en agents-provocateurs uit Oost en West. Journalisten werden nauwgezet in de gaten gehouden, evenals politici zoals Brussels burgemeester Freddy Thielemans. Kristof Clerix brengt U deze verhalen uit het mysterieuze wereldje van geheime diensten.

De lezing van Kristof Clerix was zeer goed. Inhoudelijk ook sterk onderbouwd met beeldmateriaal. Ook een vlotte en aangename manier van spreken. Kristof was ook zeer correct in het naleven van de afspraken en ruim op tijd aanwezig. Kortom: niets op aan te merken: een aanrader over de hele lijn.

Myriam Verfaille - Bibliotheek Lendelede

“Kristof Clerix is een zeer fijne spreker met enorm veel kennis over zijn thema. Bedankt!”

An De Hert - Vormingsplus regio Mechelen

“Alles is zeer goed verlopen. Kristof Clerix is een schitterende spreker. Commentaren waren lovend.”

Lieven De Clercq - Verzekeringskring der Vlaanderen

Zeer boeiend en enthousiast spreker die zijn onderwerp grondig kent, iedereen uiterst tevreden.

Bruggeman Ann - NEOS bestuurslid

De lezing is perfect naar wens verlopen. Kristof is een zeer goed spreker! Alle aanwezige leden waren laaiend enthousiast over de uiteenzetting!

Jan Hollebeke - Fifty One Club Ieper

Kristof Clerix bracht ons naar het puntje van onze stoel tijdens zijn boeiende uiteenzetting. We waren enorm verbaasd als we onze handen konden leggen op voormalige TOP SECRET documenten afkomstig van de CIA in New York. Zeker een aanrader!

Kristof Peeters
Schrijf een getuigenis
Voertalen
Engels, Nederlands