Jürgen Mettepenningen
Jürgen Mettepenningen (1975) was ei zo na priester geworden. De liefde besliste er anders over. Bekendheid kreeg hij als woordvoerder van aartsbisschop André-Joseph Léonard, soms tegen wil en dank. Uit onvrede gaf hij zijn ontslag.
Misschien niet echt verwonderlijk: Mettepenningen was een vroom kind: “Ik was haast scrupuleus in het naleven van regeltjes”. Het was zijn grote droom om leraar te worden. Na schooltijd schreef hij zijn eigen leerboekjes, waarvan hij er zelfs eentje voor twee frank wist te verkopen aan een medeleerling.
Beroepskeuze: monnik
Jürgen Mettepenningen is nog steeds gelovig, zo vaak hij kan probeert hij een eucharistieviering bij te wonen. Meer nog, na zijn humaniora trad Mettepenningen zelfs in bij de Benedictijnen in Dendermonde. Hij zou er zes jaar blijven, maar werd nooit tot priester gewijd. Broeder Johannes Laureys, die Mettepenningen kent van in het klooster, in De Standaard: “Hij was een heel brave student, een goeie monnik ook. Maar ja, het laatste jaar is hij in Leuven gaan studeren en daar is hij aan dat meisje blijven plakken.” Dat meisje is inmiddels zijn echtgenote met wie Jürgen Mettepenningen twee dochtertjes heeft.
Aan de Leuvense universiteit studeerde Jürgen Mettepenningen met grootste onderscheiding af in de godsdienstwetenschappen en theologie. Na zijn licenties wijdt Mettepenningen zijn doctoraat aan de jezuïet Piet Schoonenberg, een Nederlandse theoloog die sterk begaan was met de moderne interpretatie van het klassieke geloof. Jürgen Mettepenningen blijft als onderzoeker en docent kerkgeschiedenis actief binnen de universiteit. Daarnaast geeft hij lezingen in binnen- en buitenland en publiceerde hij verschillende boeken over de eigenheid en relevantie van de kerk.
Conservatief?
Voor het eerst treedt hij echt op de voorgrond in 2003, wanneer hij samen met Hans Geybels een column publiceert in De Standaard. Op het moment dat het kerkelijk debat in Vlaanderen voornamelijk door professor kerkelijk recht Rik Torfs werd geclaimd, zorgen Mettepenningen en Geybels voor een nieuwe stem.
“Intellectuelen die zich in actuele debatten verzetten tegen katholieke standpunten louter en alleen omdat het katholieke standpunten zijn, zouden beter twee keer nadenken. Hoe vaak was en is in de debatten rond abortus en euthanasie antikatholicisme geen verborgen agenda? Het is erg misplaatst om op de kap van een mensenleven strijd te voeren tegen het katholicisme,” fulmineerden ze. Uit vrijzinnige hoek kregen ze felle reacties en Mettepenningen kreeg meteen de stempel van ‘katholiek-conservatief’.
Léonard
Maar conservatief is Jürgen Mettepenningen allesbehalve. Hij ijvert voor een actuele invulling van oude tradities en keert zich sterk af tegen de houding die het Vaticaan inneemt tegen homoseksuelen. Het is dan ook hoogst opmerkelijk dat net hij in 2010 woordvoerder wordt van de oerconservatieve aartsbisschop Léonard. Mettepenningen hierover: “Het bracht mijn vier grootste interessegebieden samen: geloof, theologie, kerk en media.”
Als perschef van het aartsbisdom en van de Belgische bisschoppenconferentie verzorgde hij mee de communicatie rond het seksueel misbruik binnen de kerk. Door onder andere enkele boude uitspraken van monseigneur Léonard besluit Mettepenningen om de samenwerking stop te zetten.
CD&V
Tijdens zijn woordvoerderschap bleef Jürgen Mettepenningen steeds verbonden aan de Leuvense faculteit theologie. Vandaag is hij nog steeds gastdocent, maar sinds 1 maart 2011 is hij op vraag van Wouter Beke aan de slag gegaan bij Ceder, de studiedienst van CD&V. “Ik ben een nieuwe weg ingeslagen, maar mijn bagage als theoloog, opiniemaker en communicator komen me ook hier goed van pas.”
Naar een nieuw concilie?!
In 2012 verscheen zijn nieuwe pennenvrucht. Het was meteen raak. Jürgen Mettepenningen: ‘Paus Benedictus XVI is de vertegenwoordiger bij uitstek van de verrechtsing van de kerk. Zijn jargon zit vol van oppositietaal: kerk versus westerse samenleving, de zogeheten ware waarden tegenover de zogeheten schijnwaarden; een wij-zij-denken dat oordeelt, veroordeelt en uitsluit.(...) Het valt ongelooflijk te betreuren dat een organisatie als de kerk, met zoveel capabele mensen, een rijk verleden, een indrukwekkend netwerk en vooral een positief verhaal, door onmoedige leiders zo ver van de eigen basis en missie afgedwaald kan zijn. Een concilie kan de kerk niet redden van gebrek aan moed, maar zou een stap kunnen zijn in het proces om zichzelf – als zichzelf – opnieuw te kunnen herkennen in de spiegel.’
Deze spreker kent de kerk door en door. Hij weet hoe het er binnen de muren van een klooster aan toe gaat, weet hoe het instituut Kerk is geëvolueerd maar zet anderzijds voor U ook alle pijnpunten op een rijtje. Jürgen Mettepenningen is dan ook de spreker bij uitstek om inzicht te krijgen in het reilen en zeilen van het instituut Kerk. Een boeiende ervaring.
Kerk in crisis: is er hoop?
België, Filosofie, Spiritualiteit, Religie , Gedurfd
De kerk als instituut is in volle crisis. De aanslepende berichten over seksueel misbruik en de wijze waarop kerkleiders hierop reageerden, deden de wenkbrauwen fronsen. Vele katholieken verloren hun geloof in het instituut en keerden het de rug toe. Hoe is het nu eigenlijk gesteld met de kerk? Hebben ze hun les nog niet geleerd of is er hoop?
Jürgen Mettepenningen geeft vanuit zijn bagage als theoloog en voormalig woordvoerder van Léonard zijn visie op de crisissituatie. Hij houdt de kerk een spiegel voor door duidelijk te maken wat de essentie van de christelijke identiteit is. Toch is zijn denkoefening niet enkel een slecht-nieuws-show.
Mettepenningen stelt dat er dringend vrij moet kunnen gesproken worden, zowel over als binnen de kerk. Daarom gaat hij na zijn lezing ook steevast het debat aan met zijn publiek.
Kan een nieuw concilie de kerk redden?
In de kerk staat op veel vlakken het alarmpeil op rood. Een steeds grotere groep mensen ligt niet meer wakker van de kerk. Of ziet de zin er niet van in om de kerk (beter) te leren kennen. Daar zijn de vele schandalen en het machtsdenken aan de Romeinse top niet vreemd aan. In zijn ultieme essay over de situatie in de kerk, Kan een nieuw concilie de kerk redden?, aarzelt de Leuvense theoloog Jürgen Mettepenningen niet om genadeloos standpunten van de hoogste kerkleiding neer te sabelen en haar te wijzen op haar verpletterende verantwoordelijkheid in deze crisis. Zelden heeft een theoloog zich zo scherp uitgelaten. Hij maakt de rekening van Rome, beschrijft de gevolgen, formuleert de kritiek, brengt de hopeloosheid en de vragen van velen in kaart . En denkt in alle scherpte na over de te ondernemen acties, op alle niveaus. De auteur is van oordeel dat de kerk alles uit de kast moet halen om de crisis aan te pakken – lees: zichzelf aan te pakken. Daartoe behoort ook een concilie. Precies 50 jaar na het laatste concilie (Vaticanum II) pleit Mettepenningen voor een nieuw concilie, zij het geen Vaticanum III, gedirigeerd door gemijterde heren en om de schone schijn op te houden. Een concilie kan de kerk immers niet redden van gebrek aan moed, maar zou een stap kunnen zijn in het proces om zichzelf – als zichzelf – opnieuw te kunnen herkennen in de spiegel.
Kerk in crisis: is er hoop?
De kerk als instituut is in volle crisis....
Kan een nieuw concilie de kerk redden?
In de kerk staat op veel vlakken het alarmpeil op rood....
Jürgen Mettepenningen (1975) was ei zo na priester geworden. De liefde besliste er anders over....
“De lezing van Jürgen Mettepenningen was prima. De spreker stond ook open voor moeilijke en pikante vragen, waarop hij zeer gevat heeft gereageerd. Hij is ook zeer open en vlot in de omgang. Jürgen Mettepenningen is een aanrader.”