Jan Balliauw

Spreker
De confrontatie tussen Moskou en het Westen: een zware rekening voor beide.
Het verdwijnen van de VS op internationaal toneel zorgt voor grote onzekerheid.

Nog in de tijd van het communisme was Jan Balliauw een regelmatige bezoeker van de Sovjet-Unie. Hij maakte er reportages voor de Nederlandse publieke zender VPRO-radio. Als correspondent In Sint-Petersburg en Moskou beleeft hij voor de Vlaamse publieke omroep VRT het uiteenvallen van de Sovjet-Unie van op de eerste rij.

Hij maakt het mee hoe Rusland voor het Westen van een mogelijke partner evolueert naar een onbetrouwbare buur. Zijn talloze reportages vanuit alle regio’s in Rusland, maar ook Kiev, Oost-Oekraïne, de Krim of uit de voormalige oorlogszones in ex-Joegoslavië maken van hem dé specialist van de Oost-West betrekkingen. Maar even nauwgezet volgt Jan Balliauw de geopolitieke wendingen die de verkiezing van president Trump in de VS veroorzaakt, en waarschuwt hij voor de onzekere toekomst van West-Europa.

Jan Balliauw heeft zijn ervaring als ‘grand reporter’ voor radio en TV ook te boek gesteld, en voor de VRT maakte hij een indrukwekkende TV-documentaire over 20 jaar na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie. Maar ook voor een live publiek brengt hij de recente politieke geschiedenis van het Europese continent graag tot leven. Ook al is dit verslag niet erg geruststellend voor onze kleine landen, het blijft in elk geval een bijzonder boeiende ervaring.

Jan Balliauw in Moskou

Toen de Sovjet-Unie en het communisme nog bestond, ging Jan Balliauw al geregeld op bezoek in deze vreemde wereld. Hij werkte toen voor de VPRO-radio in Nederland en probeerde te doorgronden hoe die samenlevingen functioneerden. Al vlug werd duidelijk dat Rusland cruciaal was voor de ontwikkelingen in de communistische wereld en besloot hij er te gaan wonen, eerst een jaar in Sint-Petersburg, daarna twee jaar in Moskou. Daar werkte hij als correspondent voor de VRT en maakte de val van het communisme mee en de ontbinding van de Sovjet-Unie. Ook na zijn correspondentschap is hij Rusland en de vroegere communistische landen van nabij blijven volgen. Zo was hij in 2014 aanwezig op alle cruciale momenten die de huidige crisis tussen Rusland en het Westen hebben veroorzaakt: de opstand op Maidan in Kiev, het referendum op de Krim, en de burgeroorlog in Oost-Oekraïne.

Diplomatiek correspondent

Na zijn terugkeer naar Brussel in 1993 verdiepte Jan Balliauw zich ook in de internationale diplomatie en de verschillende internationale organisaties. Zo volgde hij van nabij de uitbreiding van de NAVO. Hij wilde vooral nagaan in hoeverre de grote spelers in de wereld invloed hebben op de verschillende regionale conflicten. In zijn hoedanigheid als diplomatiek correspondent bezocht hij onder meer de verschillende oorlogszones in ex-Joegoslavië (Bosnië, Kroatië, Kosovo). Hij volgde van nabij de hele aanloop naar de Amerikaanse invasie in Irak en het verzet van België tegen die invasie, wat leidde tot een ongemeen scherp conflict tussen Brussel en Washington. Meer recent bezocht hij Syrië en was hij een van de eerste westerse journalisten die Palmyra bezocht na de herovering op IS. Momenteel verdiept Jan Balliauw zich in de overgang van een unipolaire, door de VS geleide wereld, naar een multipolaire wereld met verschillende machtscentra.

Boeken en documentaires

Over zijn periode als correspondent in Moskou schreef Jan Balliauw in 1994 het boek “Het Verloren Paradijs”. In 2007 schreef hij “Brullende Muis” over de diepe crisis tussen de VS en België naar aanleiding van de invasie in Irak in 2003 en het Belgische verzet daartegen. In 2011 maakte Jan Balliauw samen met Stefan Blommaert de serie “Back in the USSR” waarin ze 20 jaar na de ontbinding van de Sovjet-Unie terugkeken op hun ervaringen met verslaggeving in de regio. Over dezelfde thematiek schreven ze ook een boek. In 2016 maakte Jan Balliauw ook nog een 50 minuten durende documentaire voor Canvas, “Checkpoint Rusland”, over de situatie in Rusland 2 jaar na het begin van de crisis met het Westen.

Foto © Geert Van Hoeymissen

Rusland en het Westen: spanning en confrontatie

Europa, Internationaal, Globalisering, Veiligheid, Geschiedenis, Amerika, Rusland, Wereld, Media

In zijn lezing gaat Jan Balliauw dieper in op het ontstaan van de huidige crisis en welke gevolgen die heeft voor de relaties tussen Rusland en het Westen. Hij geeft ook aan welke strategie Rusland daarbij gebruikt, vaak in het Westen gekenmerkt als ‘hybride oorlogsvoering’, welke gevolgen die strategie tot nu toe heeft gehad en hoe het Westen daarop heeft gereageerd. Voorts beschrijft hij de gevolgen die de onverwachte verkiezing van Donald Trump tot president van de VS heeft gehad en hoe de lidstaten van de Europese Unie best omgaan met hun nieuwe assertieve buur in het oosten.

De geopolitieke chaos

Europa, Internationaal, Globalisering, Overheid, Samenleven, Veiligheid, Geschiedenis, Europa, Amerika, Rusland, Wereld, Media

In deze lezing vertrekt Jan Balliauw vanuit de recente geschiedenis om de ontwikkeling te schetsen van de verschillende bondgenootschappen die Europa heeft gekend en de verwoestende gevolgen die de competitie tussen de bondgenootschappen heeft gehad op het Europese continent.
Na het einde van de Koude Oorlog beschouwde het Westen Rusland als een partner. Maar de crisis in Oekraïne brengt de veiligheid in Europa in gevaar. Het Westen vertrouwt Rusland niet meer nadat het militairen heeft ingezet om de Krim te annexeren. Rusland vertrouwt het Westen niet meer omdat het volgens Moskou volksopstanden gebruikt om de Russische belangen te schaden. De confrontatie schaadt de economische groei in heel Europa. En sedert president Trump in de V.S. regeert, kan Europa niet meer rekenen op de Amerikaanse veiligheidsparaplu. Andere landen profiteren van de leegte die de VS achterlaat, om een grotere rol te spelen in de nieuwe multipolaire wereld. De landen van de Europese Unie dreigen daarin het kind van de rekening te worden.

No testimonial yet. Be the first!
Schrijf een getuigenis
Voertalen
Engels, Nederlands