Hajo Beeckman

Spreker
Pleit voor een rationeel debat over mobiliteit
Hoe geraken we ooit af van de verkeersellende?

Het verkeer in België zit in de knoop. Op slechte dagen staat een groot deel van het land stil. Uw dagelijkse gids door de files op de Vlaamse snelwegen is VRT-verkeersanker Hajo Beeckman (1971). Vanuit een bevoorrechte positie volgt hij ook de laatste trends in mobiliteit. Ondanks de recente populariteit van de fiets blijft de liefde van de Belg voor zijn auto nog steeds legendarisch, en dus staat hij dagelijks in de file.

Om uit die verkeersknoop te geraken pleit Hajo Beeckman voor meer samenwerking en heldere keuzes in het beleid, niet alleen op papier maar ook in de uitvoering. En de overheid kan niet alles oplossen; ook burgers en bedrijven zullen bewuste keuzes moeten maken. In een vaak emotioneel debat zoekt hij naar rationele elementen – vooruit is de weg!

Van kindsbeen af

Al in zijn kinderjaren was Hajo Beeckman gefascineerd door het verkeer. Via een zwak voor aardrijkskunde en een passie voor kaarten geraakte hij geboeid door hoe mensen omgaan met de ruimte. Op zijn tiende ontwierp hij al plannen voor fictieve steden en tekende hij de transportnetwerken om ze te verbinden.

Later studeerde hij politieke wetenschappen en ruimtelijke planning in Gent, om dan als onderzoeksassistent te werken bij de universiteiten van Leuven en Gent, onder meer bij Prof. em. Louis Albrechts, onder wiens hoede in de jaren negentig het eerste Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen tot stand kwam.

Via Verkeerscentrum naar de media

Vanaf 2001 zette hij mee zijn schouders onder de uitbouw van het toen nog prille Vlaams Verkeerscentrum. Daar gaf hij vooral impuls aan de ontwikkeling van het dagelijkse verkeersmanagement en aan de samenwerking met de politiediensten, de andere Belgische verkeerscentra en een aantal steden. Na 2008 werd hij ook woordvoerder van het verkeerscentrum, een rol die hem door de dagelijkse problemen op de weg tot een gekende stem maakten op radio en online media.

In 2015 maakt Hajo de overstap naar de VRT. Daar werkt hij vooral voor de verkeersredactie en de nieuwsdienst. Je hoort hem regelmatig op Radio 1, Radio 2, MNM, in de nieuwsuitzendingen en in sommige informatieprogramma’s.

Hij werd voor dat werk bekroond in 2018, met de Grote Prijs Jan Wauters. De jury: "Onze winnaar beschikt over een stemgeluid dat aangenaam verrast en tot luisteren noopt. Een vrijwel foutloze dictie, een variabel spreekritme, een zinsmodulatie en frasering om een zanger of muzikant jaloers te maken."

Mathematische chaos

“Ik ben gefascineerd door de systematiek van het verkeer. Duizenden simultane beslissingen hebben een enorme impact, maar één gebeurtenis, een ongeval bijvoorbeeld, kan tot ellende leiden. En er is het sociale aspect. Ook mooi: als iedereen op de weg twee seconden afstand zou houden, dan benutten we de weg veel beter. Je ziet, verkeer lijkt chaotisch, maar het is mathematisch perfect verklaarbaar. Er zijn doctoraten over volgeschreven. Heel, heel interessant.” zegt Hajo Beeckman in een interview met Knack.

Auto versus fiets

Mijn auto, mijn vrijheid, zo klonk het vroeger. Die vrijheid staat vandaag eindeloos aan te schuiven in de file. Ons transportnetwerk is verzadigd, zeg maar: overbelast. Over die vaststelling is iedereen het eens. Maar over de mogelijke oplossingen zijn de meningen verdeeld. De discussie wordt meteen politiek en ideologisch geladen, emoties steken de kop op. Meer wegen, meer infrastructuur: je bent voor of tegen.
“Mijn grootste hoop is dat het debat over mobiliteit een beetje volwassener wordt. Iets minder polemiek en ideologie, en meer samenwerking, focus, nuance en pragmatiek. Vergelijk Brussel eens met Amsterdam. De binnenstad van Amsterdam is relatief autoluw, de fiets is er koning, maar rond de hoofdstad wordt ook nog, onder meer, geïnvesteerd in weginfrastructuur. Het gaat gewoon om het gepaste vervoersmiddel op de gepaste plek.”
Hajo Beeckman zet de discussie op scherp en legt de pijnpunten bloot, maar suggereert ook uitwegen om de knoop te ontwarren.

Vlaanderen uit de knoop

België, Klimaat, Milieu, Energie, Overheid, Samenleven, Veiligheid, Gezond Leven, Inspirerend, Media, Wetenschap

Elk jaar worden de files langer en langer. De verkeersknoop in Vlaanderen lijkt steeds groter te worden. Hoe pak je die files aan? Hajo Beeckman zoekt naar rationele argumenten in een vaak verhit debat. Moeten we allemaal de fiets op? Laten we onze bedrijfswagens in de garage en nemen we beter de trein? Of bouwen we extra wegen? Biedt de nieuwste technologie met intelligente verkeersapps, navigatiemodules en zelfrijdende auto’s een oplossing? Hoe organiseren we het steeds groeiende goederenvervoer? Zullen er op de radio ooit fietsfiles te horen zijn?

Feit is dat de congestie in België soms erg specifieke oorzaken heeft, zoals de versnipperde ruimte en de vaststelling dat de overheid zowat elke vorm van vervoer subsidieert of fiscaal aanmoedigt, of het nu gaat om bedrijfswagens of treinen. Mobiliteit is te goedkoop, zeggen sommige experten, en zij pleiten voor maatregelen om een juiste prijs in te voeren voor onze verplaatsingen. Gaan we dan morgen méér betalen voor mobiliteit, of loopt het zo’n vaart niet?

Hajo Beeckman pleit voor een helder debat en noemt een kat een kat. Een verhaal zonder veel moraal, maar wel met een frisse en open blik van een expert. Een wonderoplossing om de files op te lossen is er niet. Maar niets doen is stilstaan. Wat verkiezen we dan?

Onze dagelijkse mobiliteit in 2040: comfortabel maar ook (veel) duurder

Veiligheid

Mobiliteit komt niet zomaar tot stand. Ze is het resultaat van de dynamiek in tal van domeinen, zoals de economie, de internationale handel, het ruimtegebruik, vrijetijdsbesteding, demografische ontwikkelingen en natuurlijk technologische innovatie. Denk maar aan de komst van de zelfrijdende auto.

Kan je vanuit die dynamiek exact voorspellen hoe we ons in 2040 zullen verplaatsen? Niet helemaal. Er zijn teveel onzekerheden: wat beslissen onze politici in de volgende jaren, hoe evolueren de mondiale economische machtsverhoudingen en welke technologische doorbraken volgen er nog?

Maar je kan de toekomst wel grondig verkennen en op die manier onderbouwde uitspraken doen. Hajo Beeckman wandelt samen met u doorheen de belangrijkste evoluties die ons in de twee volgende decennia te wachten staan en waarvan we in sommige gevallen vandaag al de eerste duidelijke tekenen zien.

Heeft het gebruik van de auto in Vlaanderen en Europa haar piek bereikt en worden andere vervoersmiddelen vanaf nu belangrijker? Wat is de impact van het mobiliteitsgedrag van actieve ouderen en de jonge millenials en Generation Z? Wat is de invloed van het Nieuwe Werken en de flexibilisering van de arbeidsmarkt op pendelverplaatsingen? Slaagt de overheid er met de zogenoemde bouwshift in om de huidige overconsumptie in onze mobiliteit terug te dringen? Welke gevolgen hebben de containerisering en camionettisering in het goederentransport voor de files op de wegen?

Is de geconnecteerde en zelfrijdende auto een zegen of brengt deze technologie een reeks nieuwe problemen met zich mee? Maakt de economische groei in Afrika en Azië grondstoffen en energie duurder en wat voor effecten heeft dat op de prijs van onze verplaatsingen? Wie betaalt de transitiekosten die gepaard gaan met de wedloop naar de internationale en Europese klimaatdoelstellingen? U en ik? En zullen we daardoor met de auto of de trein per kilometer moeten betalen?

Voldoende stof voor een stevige denkoefening en een boeiend debat!

Haalt de fiets ons eindelijk uit de file?

Veiligheid

De fiets is in Vlaanderen aan een steile opmars bezig, zeker bij pendelaars. En er is nog zoveel potentieel. Het Vlaams gewest en de gemeenten en steden kunnen de herwonnen populariteit van de fiets echter nauwelijks bijbenen. De infrastructuur is ontoereikend. Zelfs met budgetten die dubbel zo groot zijn dan vandaag duurt het nog 15 jaar voor je op de gewestwegen overal veilig en comfortabel kan fietsen.

Een grote handicap in Vlaanderen is onze ruimtelijke ordening, met 13.000 kilometer lintbebouwing. Die maakt het aanleggen van veilige fietspaden erg duur. Nadelen kan je echter ook in eigen voordeel uitspelen. Het feit dat we zo verspreid wonen en werken, biedt op termijn net veel kansen voor de fiets.

Veel opiniemakers pleiten voor duidelijke keuzes. Investeer als éérste in de fiets, daarna komt de rest. Maak van de fiets het ideale voor- en natransport voor mensen die de fiets combineren met het openbaar vervoer of de auto. Zorg er met voldoende brede fietspaden voor dat de gebruikers ervan niet met elkaar in conflict komen. Wil je de fiets nog populairder maken? Maak de auto dan duurder, stellen transporteconomen. Dat kan via rekeningrijden voor auto’s en met hogere parkeertarieven in de stad.

“Hajo Beeckman was een zeer aangename spreker. Ook voor en na de spreekbeurt was Hajo Beeckman zeer toegankelijk en in gesprek met veel van onze leden.”

Hendrik Staels - Lions Club Pajottenland
Schrijf een getuigenis
Voertalen
Nederlands