Karel Verhoeven

Moderator Spreker
Een nieuwsmaker en filosoof vertelt
De toekomst van krant en media in ons leven

Karel Verhoeven (1970) is sedert 2010 hoofdredacteur van De Standaard. In die functie zet hij de bakens uit bij dit vlaggenschip van de journalistiek in Vlaanderen. Voor de journalistiek zijn het razend interessante tijden. Nieuwsmedia zijn in volle transformatie, de platformen veranderen maar nog meer vervelt ook de journalistiek. Wat vertelt een krant over de wereld dat lezers op het scherm van hun smartphone willen lezen? Dit is volgens Verhoeven geen technologische vraag, het gaat naar de kern van de journalistieke opdracht. Wat is de moeite waard om uit te zoeken en hoe vertellen we dat het best?

Journalistiek moet voor haar maatschappelijke opdracht staan, vindt Verhoeven. Maar voor hem is journalistiek in de eerste plaats een vak. In dat vak zit hij nu meer dan 20 jaar. Hij rolde er haast ‘en stoemelings’ in. Via De Gentenaar en later Het Nieuwsblad naar de cultuurredactie van De Standaard.

Vakman

De 10.000 uur oefening die elke vakman moet doorlopen om enig meesterschap te verwerven, liep hij in het harde nieuws, schrijvend over overvallen, moorden, diefstallen en ongevallen, verslag uitbrengend over de correctionele rechtbank, primeurs jagend over gerechtelijke onderzoeken, de hormonenmaffia, vrouwenhandel, georganiseerde misdaad. Ingrijpender nog was het schrijven over de ellende van de ontoereikende jeugdzorg, de verloren zielen, de drugsfamilies die niet uit de gevangenis geraken, de generatiearmoede. Het was een harde, vaak confronterende leerschool, in een sociaal milieu dat veraf ligt van de middenklasse die de maatschappelijke normen uitzet. Een journalist moet voldoende de straat op, leerde Verhoeven daar. Wie iets over de wereld wil vertellen, moet de wereld in. Niet te snel oordelen, de eigen vooroordelen wantrouwen, met veel empathie kijken en nieuwsgierig zijn, zo dicht mogelijk bij de feiten zelf geraken. Eerst de wereld, dan de experts.

Cultuur

Voor Het Nieuwsblad bracht die nieuwsgierigheid hem tot in Bosnië, Kosovo en Albanië, toen de oorlog er woedde en tienduizenden op de vlucht waren. De Standaard bracht hem in een heel andere wereld. Hij ging er aan de slag op de cultuurredactie. Daar legde hij zich toe op architectuur en stadsontwikkeling, op beeldende kunst en op cultuurpolitiek. Het waren de jaren waarin de sterarchitectuur boomde, toen Bilbao het lichtende voorbeeld was voor elke stad die zich wilde heruitvinden en rebranden, waarin architecten de grote sterren waren die de trofeeën bouwden van het mondiale kapitalisme. Het waren de jaren voor de val van Lehman Brothers. Cultuur werd kapitaal, en kapitaal zocht politiek. Het werd de rode draad in de cultuurjournalistiek van Verhoeven.

Zaterdagkrant

Onvermijdelijk bracht hem dat bij het langere werk, de features, onderzoeken en grote interviews, en ging hij voor de featureploeg van De Standaard schrijven die de weekendkrant stoffeerde. Hij ging die weekendkrant uiteindelijk leiden en trok de hervorming. Van de zesde krant van de week transformeerde de zaterdagkrant tot de belangrijkste krant van de week, een krant met magazineflair, vol stemmen, gezichten, achtergrond, duiding, interviews en reportages. Het journalistieke en commerciële succes van die weekendkrant werd de sokkel voor de blijvende groei van De Standaard. In 2011 richtte Verhoeven ook het dSWeekblad op om de zaterdagkrant extra journalistieke diepte te geven.

Lach

Voor die journalistieke vernieuwing grijpt Verhoeven vaker terug naar zijn achtergrond in de letterkunde en filosofie. Aan de UGent studeerde hij taal- en letterkunde Germaanse talen, aan de University of Hull (Engeland) volgde hij Politieke Filosofie en Europese Politiek. Een fantastische intellectuele reis was dat. Ze bracht hem er later toe om de journalistiek jarenlang te combineren met research in literatuur en filosofie, wat uiteindelijk in 2006 uitmondde in een doctoraat. Het werd een onderzoek naar de rol van de lach in de roman. Centraal lag de vraag naar de betekenis van het komische. Leidt dat tot onzin, droom en vertier, of biedt de lach een diepte van inzicht waar de ernst niet toe komt? In de grote romantraditie die van Cervantes over Diderot en Sterne tot Joyce en Rushdie loopt, vormt die komische lach het wereldbeeld. In die romans faalt de mens onherroepelijk, toch lacht hij. Die romans zijn brutaal en oneerbiedig. Ze zijn lichtvoetig en diep tragisch tegelijkertijd. Ze zoeken inzicht en mededogen.

Missie

Dat speelt op de achtergrond bij de redactionele commentaren die Verhoeven voor De Standaard schrijft, en de richting die hij de krant uit stuurt. De Standaard heeft zich eind vorige eeuw onttrokken aan het ideologische keurslijf waarin de krant zat, katholiek en Vlaams. In de politiek verscherpt de ideologische profilering opnieuw, maar De Standaard zet als leidende selectieve krant een ander traject uit. Van kritisch onderzoek, in een breed wereldbeeld, met op de horizon altijd het publieke belang. De hernieuwde missie van De Standaard verscheen in 2015.

Tijdens vakanties trekt Verhoeven de stapschoenen aan. Liefst ver van de bewoonde wereld, in het noorden van Scandinavië, de Amerikaanse bergen, Alaska, de Himalaya, Japan, met de tent, windjack en genoeg eten op de rug om het een of twee weken vol te houden. Maar hij zoekt ook graag de wildernis dicht bij huis op, te voet dwars door het landschap in de Vlaamse Ardennen, Ardennen of Vogezen, zwemmen waar kan en slapen in de beschutting van een bos. Wandelen is filosofie en zoveel meer.

Lang leve de krant

Creativiteit, Innovatie, Management, Sectoren, Creativiteit, Innovatie, Trends, Media

We horen het al jaren: “Kranten zijn ten dode opgeschreven.” Niets is minder waar. Ondanks gratis nieuwswebsites die veel sneller nieuws brengen en ondanks elektronische krantenversies via iPad blijven Vlaamse lezers papieren kranten kopen. Hoe lang blijft de krant op papier? En hoe lang mag een krant nog geld kosten? Kan kwaliteitsjournalistiek nog in een wereld van snel en gratis? En wat wil de lezer nu echt? Hoofdredacteur van De Standaard Karel Verhoeven legt U uit welke nieuwe uitdagingen kranten moeten aangaan. Hij brengt U op de hoogte van internationale tendensen, vertelt hoe kranten de beste maatjes kunnen worden met nieuwe media en waarom de journalistiek beter moet worden als die een toekomst wil.

Welke invloed hebben media op de samenleving?

België, Media

De media gelden als de vierde macht, maar in hoeverre maken ze dit ook waar? Verplettert de vrije markt de kwaliteitsjournalistiek, gaan we allen platter, of willen integendeel voldoende lezers meer betalen voor betere journalistiek? Is het de taak van de media om het maatschappelijke debat te sturen en hoe moeten ze dat dan doen? Welke rol hebben media binnen de democratie? Mogen media een politieke mening hebben, of waarom niet, een kleur? Geven gratis nieuwssites de trend aan en publiceren kranten voortaan alleen nog sexy berichtjes? Dat en nog veel meer hoort U van een hoofdredacteur die elke dag een kwaliteitskrant leidt, Karel Verhoeven

“Karel Verhoeven heeft het debat omtrent de (meer?)waarde van een doctoraat op de niet-academische arbeidsmarkt op goede wijze geleid en gemodereerd. Hij stelde kritische vragen en daagde de panelleden uit om dieper te gaan”

Chiara San Giorgi - UGent

Karel Verhoeven als moderator? Absolute aanrader!
Van het overleg vooraf over de setting in de zaal tot en met het debat zelf en de vragen erna: Karel Verhoeven heeft van het Postdoc Community debat met HR-managers (3/12/15)een groot succes gemaakt! Karel stelt incisieve vragen, laat de sprekers rustig aan het woord maar daagt ze ook uit, weet als geen ander het publiek bij het debat te betrekken, en slaagt erin om uit een debat precies datgene te halen wat wij vanuit de organisatie gevraagd hadden. Een echte aanrader! Bedankt, Karel!

Lieve Van Hoof - Voorzitter Ghent University Postdoc Community
Schrijf een getuigenis
Voertalen
Nederlands